Nederlandse Bibliotheek Dinest recensie
Van de auteurs zijn verschillende leerboeken voor verpleegkundigen verschenen. Dit is een leerboek verpleegkunde voor niveau 4 en 5. Ieder hoofdstuk begint met een leerdoel en eindigt met een aantal opdrachten die geschikt zijn voor de leergroep en voor individuele verwerking. De stof wordt verhalend geschreven; de casuistiek is grijs gearceerd. Het boek bevat tien hoofdstukken met onderwerpen als: belasting en voldoening van mantelzorgers (hoofdstuk 4), educatieve steun en 'leren problemen op te lossen' (hoofdstuk 8 en 9). Het laatste hoofdstuk wordt besteed aan de doorwerking van overheidsmaatregelen met betrekking tot het verpleegkundig handelen. Het boek sluit af met een literatuuropgave, belangrijke sites en een register. Een uitstekend leerboek dat tevens aansluit op het competentiegericht leren.
S.C. Gosker)
Spits, 9 november 2005
Zorgen is goed voor je?
Als de professionele hulpverlening het drukker krijgt, neemt de druk op de mantelzorgers ook toe. En dat maakt die dochters, zonen, broers en zussen die voor een zieke vader of moeder zorgen, er niet vrolijker op, als we de verhalen in de media vaak moeten geloven, zegt auteur en klinisch psycholoog Huub Buijssen. ?Die gaan vaak over hoeveel energie dat zorgen ze kost, terwijl zorgen ook goed voor je is.?? Vandaar dat zijn boek ?Hulpverlening aan mantelzorgers? ook de positieve kanten belicht.
door Renate Zoutberg
In Nederland zijn 3,7 miljoen mensen die voor een ander zorgen. Voor een zieke opa, een hulpbehoevende moeder of zus die niet meer in staat orde over haar eigen leven te houden. Zo?n 750.000 mensen zorgen meer dan acht uur per week en langer dan drie maanden voor een ander, aldus cijfers van het Sociaal en Cultureel Plan Bureau in haar rapport ?Mantelzorg in getallen?. Hieruit blijkt verder dat tussen 150.000 en 200.000 mantelzorgers zich zwaar belast voelen, of zelfs overbelast. Het gaat hier dan wel om mantelzorgers die bijna 24 uur per dag zorg verlenen.
Dat zorgen voor een dementerende echtgenoot of een chronisch zieke vriendin een wissel trekt op het energieniveau van mensen, is bekend. Dat deze taak mensen soms ook over hun eigen grenzen trekt, ook. Want mantelzorgers zijn namelijk vaak mensen die slecht hun grenzen kunnen stellen en gaan vaak zo lang door totdat hun eigen lichaam of geest het opgeeft. Toch is het niet alleen maar kommer en kwel wat de mantelzorger omringt, zegt Huub Buijssen. Buijssen schreef Hulpverlening aan mantelzorgers, een boek dat primair is bedoeld om de professionele zorgverlener handvatten te bieden om hun ?amateur-collega?s? te ondersteunen, maar dat tegelijkertijd de positieve kanten van deze taak wil belichten. Want zorgen voor een ander is ook heel goed voor je.
Buijssen heeft onderzoeken genoeg voorhanden om die bewering te onderbouwen: ?Heel veel mantelzorgers zeggen juist dat ze voor hun inspanningen veel terugkrijgen. Zo gaf in een Amerikaans onderzoek 75 procent van hen te kennen dat het zorgen hen het gevoel gaf nuttig te zijn. En in een recente mantelzorgenquête van damesweekblad Libelle gaf 42 procent van de mantelzorgers aan dat het bieden van mantelzorg een positieve invloed heeft op hun welbevinden.?? Een verrassende uitkomst van dit onderzoek was het positieve ?na-ijleffect? van zorgen, zegt Buijssen, want zo?n 62 procent van de mantelzorgers gaf aan dat het intensief zorgen een positief effect had gehad op het welbevinden ná de zorgperiode. ?De zorg voor een ander kan dus een diepte-investering te zijn voor de toekomst.?? Als klap op de vuurpijl, stelt de klinisch psycholoog, blijkt uit hetzelfde onderzoek dat goed kan zijn voor je liefdesrelatie. ?Mits de partner betrokkenheid toont bij de zorg.?? En zo heeft hij meer studiemateriaal, hetzij niet te citeren omdat hij niet alles heeft bewaard. Uit het hoofd somt hij nog even op: ?Mannen leven twee jaar langer als ze zorgen voor een ander, studentenonderzoek heeft laten zien dat je fysieke weerstand stijgt als je zorgt, zelfs als je kijkt naar iemand die zorgt.??
Dat zorgen mensen ook energie geeft, houdt volgens de klinisch psycholoog nauw verband met de manier waarop mensen geluk ervaren. Daarvoor zijn volgens hem twee ingrediënten van cruciaal belang: ergens voor kunnen gaan en de genoegdoening die je ervaart omdat je een ander een plezier doet. ?Zorgen voor een ander draagt dus niet alleen bij tot het geluk van een ander, vaak draagt het ook bij tot het eigen geluk. Dat komt doordat je je aandacht buiten je zelf legt, dat is beter voor je gezondheid dan grote ik-gerichtheid.??
Natuurlijk gaat Buijssen niet aan de problematiek van de mantelzorgers voorbij. Want, geeft hij ook toe, zorgen voor een ander is een belasting als je ermee overvraagt wordt. ?De reden dat zieke familieleden vaak worden opgenomen, is omdat het thuisfront het niet meer kan bolwerken. Toch vind ik dat de aandacht in de hulpverlening en de maatschappij meestal eenzijdig uitgaat naar dat wat niet goed gaat. Door de mantelzorger ook eens af en toe te vragen naar wat hen voldoening biedt bij het zorgen, verleg je de aandacht naar het positieve. Dat is belangrijk om zo?n zware taak vol te kunnen houden. Vaak zien mensen pas achteraf wat er leuk of goed was aan hun zorgtaak en hebben ze achteraf spijt dat ze dat niet eerder hebben gezien.' Met instemming verwijst Buijssen naar het recent verschenen boek De langzame man van nobelprijswinnaar J.M Coetzee waarin een van centrale thema's is: 'Waarom hebben we pas echt het gevoel dat we leven als we voor een ander zorgen?'.
Het boek van Huub Buijssen wordt morgen gepresenteerd tijdens de landelijke Dag van de Mantelzorger.