Intervisie Methode Incidenten ofwel IMI

Minder burn-out door werkoverleg incidenten

Werkers in de zorg en in de welzijnssector kunnen tijdens de uitoefening van hun beroep geconfronteerd worden met een traumatische ervaring, dit wil zeggen een gebeurtenis die extreme angst, machteloosheid en afschuw oproept. Gelukkig zijn deze ervaringen vrij uitzonderlijk. Veel vaker maken werkers lichte en matige incidenten mee, dit wil zeggen voorvallen die nare gevoelens zoals verdriet en verslagenheid’ veroorzaken maar niet zo heftig zijn dat ze het leven acuut ontwrichten. Wanneer echter aan deze incidenten geen aandacht wordt besteed, bestaat het gevaar dat medewerkers emotioneel `vollopen` en ze een burn-out ontwikkelen. De arbo-wet verplicht organisaties daarom incidenten structureel binnen teams te bespreken.

Enkele vragen

  • Hebt u wel eens een emotionele ervaring gehad waar u vol van zat en verteld aan collega’s?
  • Ook wel eens meegemaakt dat u dan van alle kanten adviezen kreeg?
  • Zo ja, hoe was dat?
  • Zou u dit liever anders willen (bijv. dat men zich eerst in uw situatie verplaatst)?
  • Stel u hebt een probleem en u moet kiezen tussen begrip óf een oplossing – dus een goede oplossing maar zonder begrip -, wat kiest u dan?
  • Als u met een probleem zit, wat vindt u het prettigste: een oplossing krijgen of deze zelf bedenken?

Wat zou u van een gespreksmethode vinden die al deze zaken in zich verenigt:

  1. Geen ongevraagde adviezen
  2. Primair begrip
  3. Zelf oplossingen mogen bedenken

Welnu, deze methode bestaat: de IMI.

Wat is de IMI?

De IMI staat voor intervisie methode incidenten. Het is een vorm van gestructureerd werkoverleg die in het bijzonder geschikt is voor het bespreken van lichte en matige incidenten. Het doel van de IMI is drieledig: structureel aandacht schenken aan lichte en matige incidenten op het werk (erkenning en herkenning), het voorkomen van opeenstapeling van incidenten (psychohygiëne), en het formuleren van beleid en het nemen van praktische maatregelen om incidenten in de toekomst te voorkomen (preventie).

De IMI ‘verbiedt’ het geven van ongevraagde adviezen, ‘dwingt’ de anderen zich te verplaatsen in de situatie van de ander, stelt de betrokkene in staat zijn eigen situatie beter te begrijpen en biedt alle betrokkenen perspectief doordat ze – in de meeste gevallen – uiteindelijk ook naar een oplossing voert.

IMI niet te verwarren met de incidentmethode

De IMI lijkt in sommige opzichten op de zogenaamde incidentmethode maar onderscheidt zich hiervan op beslissende punten. Essentiële verschillen zijn:

  • Binnen de IMI zijn de diverse fases of stappen van het overleg duidelijk afgebakend: iedereen weet precies wanneer een stap kan worden afgerond en naar een volgende kan worden overgegaan.(Bij de incidentmethode is dit vaak onduidelijk)
  • De diverse stappen kennen steeds bepaalde verplichte of vaste – veel inzicht gevende – vragen
  • Het geven van ongevraagde adviezen is bij de IMI niet toegestaan
  • Een wezenlijke (en zelfs de belangrijkste) stap van de IMI is een kernachtige probleem- of incidentomschrijving
  • Deze omschrijving dient aan bepaalde, wel omschreven eisen te voldoen
  • Na de korte probleem- of incidentomschrijving wordt alttijd (kort) stil gestaan bij iemands gevoelens
  • Degene die het incident of probleem inbrengt, mag en kan zelf in de meeste gevallen de oplossing bepalen. Slechts wanneer hij er niet uitkomt, mogen de anderen oplossingen aanreiken. (Slechts in 1 op de 10 gevallen blijkt dit nog nodig te zijn)
  • De IMI heeft een aantal specifieke vragen die ervoor zorgen dat degene het probleem inbrengt, zijn oplossing ook daadwerkelijk zelf kán bedenken
  • Daarnaast heeft de IMI specifieke vragen die gericht zijn op de praktische uitvoering van de oplossing

Kort samengevat, in vergelijking met de incidentmethode, biedt de IMI meer structuur en houvast, zorgt het voor alle betrokkenen tot meer begrip en is de kans op een adequate en werkbare oplossing groter.

Waarom de IMI?

De kracht van de door Huub Buijssen ontwikkelde IMI is dat deze degene die het incident inbrengt, zelf een oplossing laat bedenken om herhaling te voorkomen. Deze intervisiemethode draagt daarom bij tot empowerment. Een ander sterk punt van de IMI is dat deze behalve als debriefingsinstrument voor ingrijpende gebeurtenissen ook gebruikt kan worden voor andere problemen in de zorg, bijvoorbeeld voor het bespreken van moeilijkheden in de omgang met een bepaalde patiënt of bewoner. Ook als niemand van het team in de voorbije periode een incident heeft meegemaakt, kan de intervisie doorgaan doordat dan een cliënt of patiënt situatie ingebracht kan worden.

De IMI wordt dan ook aanbevolen door de Sectorfondsen Zorg en Welzijn (in onder andere het werkpakket agressie van de verstandelijk gehandicaptenzorg en in het Groene boekje van Welzijn).

Trainingsaanbod

Buijssen Training en Educatie verzorgt trainingen in het aanleren van de IMI. De training reikt leert medewerkers stapsgewijs kennis en vaardigheden aan om zich de IMI eigen te maken.

Inhoud

In de training komt aan de orde:

  • De acht stappen van de IMI
  • De kunst van het stellen van (de juiste) vragen
  • Leren het probleem te zien door de ogen van de ander
  • Hoe vragen naar gevoelens?
  • Hoe te reageren op gevoelens?
  • Randvoorwaarden voor het doen slagen van de IMI
  • Vaardigheidstraining in het leiden van IMI

Werkwijze

De training is gebaseerd op het principe van ervaringsleren, en vraagt een actieve inzet van de deelnemers. De deelnemers krijgen van te voren literatuur opgestuurd die ze goed dienen te bestuderen. Het accent in de training ligt op het oefenen van gesprekstechnieken die nodig zijn om de IMI toe te kunnen passen. Tussen de trainingsbijeenkomsten in krijgen deelnemers gerichte toepassingsopdrachten die ertoe bijdragen dat het geleerde ook op de lange termijn beklijft.

Duur

De training bestaat uit vier dagdelen van telkens 2 dagdelen op één cursusdag .

Locatie

Utrecht (voor trainingen met open inschrijving).

Data

  • 14 en 21 september 2017 te Utrecht

Prijsinfo

Een tweedaagse In-company training kost €2460,- (btw-vrij), exclusief literatuur en reis- en eventuele overnachtingskosten trainer. Bij trainingen met open inschrijving (tweedaagse) zijn de kosten €620 per persoon, all in.

Basistraining traumaopvang voor leidinggevenden

Basistraining traumaopvang voor leidinggevenden

 Inhoud

  • kenmerken van psychotrauma.
  • medewerker na een traumatische ervaring leren op te vangen
  • signaleren wanneer er sprake is van verstoorde verwerking
  • medewerker bij verstoorde verwerking door te verwijzen
  • mogelijke oorzaken van psychotrauma
  • hoe verloopt normale verwerking en welke fases zijn erin te onderscheiden?
  • wat zijn de taken en verantwoordelijkheden van leidinggevende
  • wanneer is er sprake van verstoorde verwerking, met name Post Traumatisch Stress Stoornis
  • wie loopt extra risico voor gestagneerde of verstoorde verwerking?
  • wat is mijn eigen stijl van probleemhantering en verwerking?
  • het driegesprekkenmodel: kapstok voor het voeren van opvanggesprekken.
  • vaardigheidstraining in individuele opvanggesprekken.
  • grenzen en beperkingen van opvang, wanneer doorverwijzen?Werkwijze
  • De deelnemers krijgen van tevoren literatuur opgestuurd die ze met behulp van een ‘leeswijzer’ goed  dienen te bestuderen. Aan de hand van een opdracht zullen tijdens de training de hoofdzaken van de literatuur worden opgefrist.
  • Het accent in de training ligt op het oefenen van opvanggesprekken. Leidraad hierbij is het driegesprekkenmodel.  Voordat de deelnemers zelf gaan oefenen krijgen ze telkens een dvd te zien waarin het opvanggesprek wordt gedemonstreerd. Onderzoek heeft aangetoond dat deze werkwijze (eerst zien hoe het moet en dan pas oefenen) het leerproces enorm versnelt en ze tevens de kans fors vergrot dat informatie beklijft.Duur
  • De training telt vier dagdelen. Tussen de eerste en de tweede cursusdag (van elke twee dagdelen) zit doorgaans een interval van een week. Dit biedt de deelnemers de gelegenheid om tussentijds het geleerde in de praktijk te brengen en te laten bezinken. Ook dit komt het leerproces erg ten goede, zo weten we uit onderzoek.
  • Voor instellingen die een eigen bedrijfsopvangteam hebben, kan de training voor leidinggevenden, desgewenst, ook teruggebracht worden tot twee dagdelen.

         Locatie

           De training wordt altijd in company gegeven.

Prijsinfo

Een incompany training kost 625 euro per dagdeel (exclusief literatuur en reis- en eventuele overnachtingskosten trainer). Een training van vier dagdelen kost dus 2500 euro.


Opfrisdag traumaopvang voor bedrijfsopvangers

Om de voor het voeren van opvanggesprekken noodzakelijke kennis en vaardigheden op peil te houden, dient men aan onderhoud te doen. Als men niet regelmatig opvanggesprekken voert, zakt kennis weg en verliest men ook het vertrouwen om nog goede nazorg te kunnen bieden.
Indien men wel regelmatig gesprekken voert, kan het gebeuren dat men hierbij op problemen of vragen stuit waar men niet op was voorbereid. Ook al zal men deze doorgaans goed het hoofd te kunnen bieden, toch kan dan de vraag blijven knagen of men er goed mee is omgegaan. Ook kan het zijn dat men benieuwd is hoe andere opvangers in dergelijke situaties dan reageren.
Opvangers die in de praktijk werkzaam zijn, hebben vaak ook de behoefte om zich verder te ontwikkelen. Ze willen hun vaardigheden vergroten en hun kennis verdiepen.

Een opfrisdag is bedoeld om in al deze behoeften te voorzien.

Doelgroep:
Leden van bedrijfsopvangteam

Doelen:
Kennis en vaardigheden op peil houden voor het doen van opvanggesprekken en op de hoogte blijven van nieuwe ontwikkelingen.

Inhoud: keuze uit de volgende thema’s (maximaal 6 thema’s per opfrisbijeenkomst):

– Opfrissen van kennis en vaardigheden opvanggesprekken.

– wat als meerdere medewerkers bij traumatisch incident zijn betrokken (groepsopvang?)

– Wat is het beste moment van doorverwijzing?

– wat doen met ingrijpende, maar niet-traumatische gebeurtenissen?

– Wat te doen als iemand geen professionele hulp wil, maar wel verwerkingsproblemen heeft?

– Hoe getraumatiseerde artsen te bereiken?

– De impact van verpleegkundige fouten?

– Wat is de rol van opvangers bij ongewenste intimiteiten?

– De impact van klachten of onterechte beschuldigingen?

– Wat te doen met je geheimhoudingsplicht als je dingen hoort die niet door de beugel kunnen?

– Pesten: impact en rol van opvangers en instelling

– Eigen verwerkingsstijl in kaart brengen

– Wat is de rol van leidinggevenden tav traumaopvang?

– Waarom afleiding soms belangrijker is dan praten?

– Dood collega en rol van opvanger

– Implementatie van traumaopvang in instelling: problemen en antwoorden

– Veel voorkomende vragen bij start van opvangteam

– Traumaoppvang: the state of the art

– Hoe slachtoffer te helpen bij verwerven van sociale steun

– Afleiden: welke manieren zijn er?

– Dader agreessie vergeven of niet?

– Schuldgevoelens en hoe hier op te reageren?

– Problemen en valkuilen tijdens opvanggesprek en hoe dan te handelen?

– Kun je opvanggesprekken ook voeren via de telefoon?

Voorwaarden: minimaal een half jaar ervaring als opvanger werkzaam zijn

Duur: 2 dagdelen (1 dag)

Kosten: 660 euro per dagdeel voor in company training

Prijsinfo

660 euro per dagdeel voor incompany training.

Basistraining voor bedrijfsopvangers

Basistraining voor bedrijfsopvangers.

Deze training leidt een klein groepje medewerkers uit uw instelling op tot bedrijfsopvangers. Deze vormen dan aanspreekpunt voor een ieder die te maken krijgt met een traumatische ervaring. Ze leren ook om basiskennis en vaardigheden te verspreiden binnen de instelling.

Inhoud

Genoemde trainingen bevatten meerdere van deze elementen.

      • Wat zijn de kenmerken en oorzaken van psychotrauma en hoe verloopt normale verwerking? Welke fases zijn erin te onderscheiden?
      • Waarom getraumatiseerde medewerker niet altijd vraagt om steun en waarom collega’s niet altijd steunen.
      • Hoe te steunen: wat wel doen, wat juist niet (inclusief bronnen van secundaire victimisatie)
      • Wanneer is er sprake van verstoorde verwerking, met name Post Traumatisch Stress Stoornis
      • Wie loopt extra risico voor gestagneerde of verstoorde verwerking
      • Wat is mijn eigen stijl van probleemhantering en verliesverwerking?
      • Vaardigheidstraining in individuele opvanggesprekken.
      • Grenzen en beperkingen van opvang, wanneer doorverwijzen?

Vast onderdelen voor de training bedrijfsopvang zijn verder:

      • Training voorlichting aan medewerkers over het wat en waarom van bedrijfsopvang plus over de werkwijze van bedrijfsopvang.
      • Training voorlichting aan medewerkers: basale kennis en vaardigheden traumaopvang binnen teams.

Werkwijze

Onze aanpak is interactief en vraagt een actieve inzet van de deelnemers. De deelnemers krijgen van tevoren literatuur opgestuurd die ze grondig dienen te bestuderen.
Het accent in de training ligt op het oefenen van opvanggesprekken. Hiervoor ruimen we dan ook veel tijd in. De vaardigheidsoefeningen worden ingeleid met een instructieve video waarin de diverse elementen en fases van het opvanggesprek worden getoond. Op deze wijze wordt het leerproces zowel gestimuleerd als versneld.
Tussen twee bijeenkomsten krijgen deelnemers gerichte toepassingsopdrachten, zodat onderwezen vaardigheden ook op de lange termijn beklijven.

Duur

Zes dagdelen.

Locatie

Trainingen zijn doorgaans in company, echter voor bedrijfsopvangers worden jaarlijks ook enkele trainingen verzorgd met open inschrijving (veelal in Utrecht).

Data

Data trainingen bedrijfsopvang (zes dagdelen) met open inschrijving:

      • 11, 18 september en 2 oktober  te Utrecht
      • 30 oktober, 6 november, 20 november in Utrecht
      • 27 november, 4 december en 18 december  te Utrecht

Prijsinfo

Een incompany training kost 675 euro per dagdeel (exclusief literatuur en reis- en eventuele overnachtingskosten trainer). Een 3-daagse in company training voor bedrijfsopvangers kost daarom 4050 euro. Een 3-daagse training met open inschrijving kost 840  euro per persoon. (Ook deze training heeft een maximum van 9 cursisten).